Ogławianie pomidorów w sierpniu - jak i kiedy przyciąć wierzchołki, by owoce zdążyły dojrzeć?
6 min czas czytania
Czy pod koniec lata Twoje pomidory nadal rosną w górę, wypuszczają nowe kwiaty, ale zielone owoce jakby stanęły w miejscu? To częsty problem w polskich ogrodach, zwłaszcza w sierpniu, gdy noce robią się chłodniejsze, a dzień powoli się skraca. Właśnie wtedy ogławianie pomidorów staje się jednym z ważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych, szczególnie u odmian wysokich. Polega ono na usunięciu wierzchołka wzrostu, aby roślina przestała inwestować siły w nowe pędy i kwiaty, a zaczęła kierować energię do już zawiązanych owoców.
Dobrze wykonane ogławianie pomaga uzyskać szybsze i bardziej wyrównane dojrzewanie owoców pod koniec sezonu, ogranicza nadmierne zagęszczenie roślin oraz poprawia przewiewność krzaków. W tym poradniku pokażę Ci, kiedy i jak przyciąć wierzchołki pomidorów, czego unikać oraz jak wspomóc dojrzewanie owoców bez stresowania roślin.
Na czym polega ogławianie pomidorów i dlaczego robi się je w sierpniu?
Ogławianie pomidorów to usunięcie głównego wierzchołka wzrostu, czyli najwyżej położonej części pędu, która odpowiada za dalsze wydłużanie się rośliny. Zabieg ten najczęściej wykonuje się u pomidorów wysokich, prowadzonych przy palikach, sznurkach lub podporach. Dotyczy to zwłaszcza odmian rosnących silnie, które przez cały sezon wypuszczają kolejne grona kwiatowe.
W sierpniu nowe kwiaty i bardzo małe zawiązki zwykle nie mają już wystarczająco dużo czasu, aby wyrosnąć i wydać dojrzałe owoce przed jesiennym ochłodzeniem. Jeśli ich nie ograniczymy, roślina będzie dalej „produkować zieleń”, zamiast dokarmiać owoce, które już są na krzaku.
Ogławianie warto wykonać, ponieważ:
przyspiesza dojrzewanie pomidorów już zawiązanych na gronach,
ogranicza wyrastanie nowych, późnych kwiatów, które najczęściej nie zdążą wydać dojrzałych owoców,
poprawia dostęp światła do owoców,
zmniejsza ryzyko chorób grzybowych dzięki lepszej cyrkulacji powietrza,
ułatwia podlewanie, nawożenie i zbiór.
Jeśli planujesz uprawę na kolejny sezon, wybieraj zdrowe, mocne sadzonki o dobrze rozwiniętym systemie korzeniowym. W sklepie Sadzonki Online znajdziesz szeroki wybór sadzonek pomidorów do uprawy w gruncie, tunelu i na balkonie.
Kiedy wykonać przycinanie wierzchołków pomidorów?
Najlepszy termin na przycinanie wierzchołków pomidorów w polskich warunkach przypada zwykle od początku do drugiej połowy sierpnia. Dokładny moment zależy od pogody, odmiany oraz miejsca uprawy. W gruncie zabieg wykonuje się wcześniej, ponieważ rośliny szybciej odczuwają chłodne noce i wilgoć. W tunelu foliowym lub szklarni można poczekać nieco dłużej, szczególnie jeśli jesień zapowiada się ciepło.
Praktyczna zasada jest prosta: ogławiaj pomidory wtedy, gdy na roślinie znajduje się już kilka dobrze wykształconych gron z owocami, a kolejne kwiaty pojawiają się wysoko na pędzie. U odmian wysokich najczęściej zostawia się 5-7 gron w uprawie gruntowej oraz nieco więcej pod osłonami.
Dobrym sygnałem do zabiegu jest sytuacja, gdy:
dolne grona mają już wyrośnięte, zielone lub zaczynające się wybarwiać owoce,
roślina nadal intensywnie rośnie ku górze,
na szczycie pojawiają się nowe kwiaty,
prognozy zapowiadają chłodniejsze noce lub dłuższe opady,
krzew jest mocno zagęszczony i wymaga lepszego przewietrzenia.
Nie warto czekać do września, zwłaszcza w uprawie gruntowej. Zbyt późne cięcie daje słabszy efekt, bo owoce mają mniej czasu na dojrzewanie. Lepiej usunąć wierzchołek w sierpniu i pozwolić roślinie spokojnie doprowadzić istniejące grona do zbioru.
Jak prawidłowo ogłowić pomidory krok po kroku?
Zabieg jest prosty, ale warto wykonać go starannie. Najlepiej wybrać suchy, pogodny dzień, aby rany po cięciu szybko obeschły. Unikaj pracy po deszczu i wieczorem, gdy wilgotność powietrza rośnie, ponieważ sprzyja to infekcjom.
Instrukcja ogławiania pomidorów:
Znajdź najwyższe grono z owocami, które chcesz pozostawić na roślinie.
Nad tym gronem zostaw 2-3 liście. Będą one wspierały odżywianie i ochronę owoców przed słońcem.
Odetnij wierzchołek pędu ostrym, czystym sekatorem lub nożyczkami. Miękki wierzchołek można też uszczypnąć palcami, najlepiej czystymi, aby ograniczyć ryzyko przenoszenia chorób.
Usuń bardzo małe kwiaty i zawiązki znajdujące się powyżej ostatniego zostawionego grona, jeśli pozostały na roślinie.
Sprawdź boczne pędy, czyli tzw. wilki, i usuń te, które nadmiernie zagęszczają krzew.
Nie usuwaj zbyt wielu liści naraz. Pomidory potrzebują liści do fotosyntezy, czyli produkcji energii. Możesz stopniowo wycinać dolne, żółknące lub chore liście, ale zawsze zostaw zdrowe ulistnienie nad gronami.
W przypadku odmian koktajlowych, takich jak Pomidor Czerwona gruszka - Sadzonka, zabieg wykonuje się delikatniej. Takie rośliny często tworzą dużo drobnych owoców, które dojrzewają szybciej, dlatego warto zachować równowagę między ograniczeniem wzrostu a pozostawieniem wystarczającej liczby liści.
Przyspieszanie dojrzewania pomidorów po ogławianiu
Samo cięcie to ważny krok, ale przyspieszanie dojrzewania pomidorów warto połączyć z kilkoma dodatkowymi działaniami. Pod koniec lata rośliny potrzebują przede wszystkim światła, ciepła, umiarkowanego podlewania i zbilansowanego nawożenia z przewagą potasu, który wspiera jakość owoców i ich prawidłowe wybarwianie.
Po ogłowieniu zadbaj o:
regularne, ale rozsądne podlewanie - ziemia powinna być lekko wilgotna, nie mokra,
usuwanie chorych i żółknących liści - szczególnie tych dotykających ziemi,
dobre przewietrzanie tunelu - wilgoć sprzyja zarazie ziemniaczanej i pleśniom,
nawożenie z przewagą potasu - unikaj nadmiaru azotu, który pobudza wzrost liści,
odsłonięcie owoców - ale bez całkowitego ogałacania krzaka.
Jeśli uprawiasz odmiany mięsiste, przeznaczone na przeciery i sosy, np. Pomidor San Marzano - Sadzonka, ogławianie w sierpniu jest szczególnie przydatne. Mięsiste, podłużne owoce potrzebują czasu i energii, aby dobrze się wybarwić i nabrać smaku.
Początkujący ogrodnicy często boją się ciąć pomidory, ale jeszcze większym problemem bywa zbyt radykalne cięcie. Roślina po ogłowieniu nadal musi mieć liście, które karmią owoce. Bez nich pomidory mogą gorzej dojrzewać, a skórka owoców może być narażona na poparzenia słoneczne.
Unikaj tych błędów:
zbyt późnego ogławiania - we wrześniu efekt może być już ograniczony,
usuwania wszystkich liści nad gronami - owoce potrzebują naturalnego zaplecza odżywczego,
cięcia w deszczowy dzień - wilgoć zwiększa ryzyko chorób,
pozostawiania wielu wilków - boczne pędy mogą zabierać energię owocom i nadmiernie zagęszczać roślinę,
nadmiernego nawożenia azotem - roślina znów zacznie budować masę zieloną.
Warto też dobierać odmiany do miejsca uprawy. Do ogrodu i tunelu dobrze sprawdzają się pomidory o silnym wzroście i dużych owocach, np. Pomidor Noire de Crimée, czyli Czarny Krym - Sadzonka. Przy takich odmianach prowadzenie na podporach, usuwanie wilków i sierpniowe ogławianie pomagają utrzymać krzew w dobrej kondycji do końca sezonu.
FAQ - ogławianie pomidorów w praktyce
Czy ogławianie pomidorów jest konieczne?
Nie zawsze, ale w przypadku pomidorów wysokich jest bardzo zalecane. Pomaga skierować energię rośliny do owoców, które już są zawiązane, zamiast do nowych pędów i kwiatów. U odmian karłowych lub samokończących zabieg zwykle nie jest potrzebny albo wykonuje się go tylko w uzasadnionych sytuacjach.
Ile liści zostawić nad ostatnim gronem?
Najlepiej zostawić 2-3 zdrowe liście nad ostatnim gronem. Chronią owoce przed słońcem i wspierają ich dojrzewanie.
Czy można ogławiać pomidory koktajlowe?
Tak, ale ostrożnie. Pomidory koktajlowe często dojrzewają szybciej, dlatego ogławianie wykonuje się głównie wtedy, gdy roślina nadmiernie się zagęszcza lub wciąż wypuszcza dużo nowych kwiatów pod koniec sezonu.
Co zrobić z zielonymi pomidorami pod koniec sezonu?
Jeśli zapowiadane są przymrozki, zielone, wyrośnięte owoce można zebrać i ułożyć w ciepłym, przewiewnym miejscu. Dojrzeją stopniowo, szczególnie w towarzystwie jabłka lub banana, które wydzielają etylen przyspieszający dojrzewanie. Bardzo małe, niewyrośnięte owoce zwykle dojrzewają słabiej.
Czy po ogławianiu nadal nawozić pomidory?
Tak, ale rozsądnie. W sierpniu ogranicz azot, a postaw na nawozy wspierające owocowanie i dojrzewanie, zwłaszcza z potasem. Dzięki temu owoce będą lepiej wybarwione i smaczniejsze.
Sierpniowe ogławianie to prosty zabieg, który realnie pomaga uratować końcówkę sezonu i zebrać więcej dojrzałych owoców. Wystarczy wybrać właściwy moment, zostawić kilka liści nad ostatnim gronem i zadbać o umiarkowane podlewanie oraz przewiew. A jeśli chcesz rozpocząć kolejny sezon z mocnymi, zdrowymi roślinami, wybierz sprawdzone sadzonki pomidorów z Sadzonki Online - dobrze zapakowane i gotowe do dalszej uprawy w ogrodzie, tunelu lub na balkonie.
