Sadzonki pomidorów - sadzenie głębiej, sadzenie na skos i budowanie mocnego systemu korzeniowego
6 min czas czytania
Silne, zdrowe sadzonki pomidorów to sekret obfitych, słodkich plonów. Nawet najlepsza odmiana i żyzna ziemia nie wystarczą, jeśli korzenie roślin nie będą dobrze rozwinięte. Właśnie dlatego technika „sadzenia głębiej” i sadzenie na skos stają się coraz popularniejsze wśród ogrodników - od początkujących, po doświadczonych pasjonatów.
Odpowiednie zagłębienie, właściwe ustawienie rośliny i przygotowanie podłoża potrafią zbudować imponujący system korzeniowy, który „nakarmi” roślinę przez cały sezon. To właśnie on decyduje o odporności pomidorów na suszę, choroby i kaprysy pogody.
Dlaczego system korzeniowy sadzonek pomidorów jest tak ważny?
System korzeniowy pomidora działa jak silnik - im jest większy i zdrowszy, tym mocniej „napędza” wzrost, kwitnienie i owocowanie. Silne korzenie pobierają więcej wody i składników pokarmowych, stabilizują roślinę w podłożu i pozwalają jej przetrwać okresowe przesuszenia lub spadki temperatury. To właśnie dlatego przy wyborze sadzonek pomidorów w sklepie czy w szkółce warto zwrócić uwagę nie tylko na liście, ale przede wszystkim na jakość bryły korzeniowej.
Pomidory mają wyjątkową zdolność tworzenia korzeni przybyszowych z łodygi. Oznacza to, że jeśli posadzimy je głębiej niż rosły dotychczas, na zakopanej części pędu pojawią się nowe korzonki. Dzięki temu krzak zyskuje rozbudowany system korzeniowy, który zwiększa plon, poprawia zdrowotność rośliny i ułatwia jej pobieranie wody nawet z głębszych warstw gleby. To naturalny „dopalacz” dla pomidorów, który możemy wykorzystać przy każdym sadzeniu.
Na czym polega „sadzenie głębiej” sadzonek pomidorów?
„Sadzenie głębiej” polega na umieszczeniu sadzonki pomidora w ziemi wyraźnie głębiej, niż rosła w doniczce produkcyjnej. Zwykle zakopujemy łodygę aż po pierwsze właściwe liście, zostawiając nad powierzchnią tylko górną, dobrze ulistnioną część rośliny. Dzięki temu zakopany fragment pędu zaczyna wytwarzać korzenie przybyszowe, pogrubiając i rozbudowując cały system korzeniowy.
Ta technika sprawdza się zarówno w gruncie, jak i w uprawie szklarniowej czy tunelowej. Szczególnie polecam ją w przypadku sadzonek pomidorów, które są lekko „wyciągnięte” (wydłużona, cienka łodyga) - zamiast je wyrzucać, możemy posadzić je głębiej i dać im drugie życie. Ważne jednak, by nie przysypywać ziemią delikatnych wierzchołków wzrostu - nad powierzchnią zawsze musi zostać kilka zdrowych liści.
Sadzenie na skos - kiedy ta metoda sprawdza się najlepiej?
Sadzenie na skos to odmiana sadzenia głębiej, w której zamiast pionowego dołka przygotowujemy ukośny rowek. Sadzonkę pomidora układamy poziomo lub ukośnie, delikatnie zginając łodygę, a nad ziemią zostawiamy tylko wierzchołkową część z kilkoma liśćmi. Reszta łodygi zostaje przysypana ziemią i, podobnie jak przy sadzeniu głębokim, tworzy nowe korzenie na całej zakopanej długości.
Ta metoda jest szczególnie przydatna, gdy mamy bardzo wysokie, przerośnięte sadzonki, których nie chcemy sadzić w głębokich, pionowych dołkach. Sadzenie na skos pozwala równocześnie pogłębić system korzeniowy i utrzymać wierzchołek rośliny na odpowiedniej wysokości. Dodatkowy plus: korzenie rozrastają się w szerszym pasie gleby, co poprawia stabilność rośliny i ułatwia pobieranie wody.
Jak przygotować sadzonki pomidorów do sadzenia głębiej?
Przed posadzeniem głębiej warto odpowiednio przygotować sadzonki pomidorów. Na 7-10 dni przed planowanym terminem sadzenia zacznij je hartować: wynoś na kilka godzin dziennie do chłodniejszego, jasnego miejsca - na balkon, do nieogrzewanego tunelu lub przy otwartym oknie. Dzięki temu rośliny lepiej zniosą zmianę warunków i szybciej zaczną rosnąć po przesadzeniu do gruntu.
Tuż przed sadzeniem usuń dolne liście, które znalazłyby się pod ziemią. Zostaw 3-4 górne piętra liści, resztę odłam delikatnie przy łodydze, aby nie uszkodzić pędu. Warto też dobrze podlać sadzonki w doniczkach kilka godzin przed pracą w ogrodzie - wilgotna bryła korzeniowa lepiej zniesie przenoszenie i łatwiej wyjdzie z pojemnika. Jeżeli kupujesz sadzonki w sklepie Sadzonki Online, wybieraj egzemplarze z białymi, jędrnymi korzeniami, bez śladów pleśni czy zgnilizny.
Jaka ziemia i stanowisko są najlepsze dla mocnego systemu korzeniowego?
Pomidory lubią glebę żyzną, przepuszczalną, ale dobrze utrzymującą wilgoć. Idealna ziemia pod sadzonki powinna być lekko próchniczna, wzbogacona kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem (aplikowanym najlepiej jesienią lub bardzo wczesną wiosną). Zbyt ciężka, zbita gleba ogranicza rozwój korzeni, a zbyt lekka, piaszczysta szybko się przesusza i wymaga częstego podlewania.
Stanowisko powinno być słoneczne - minimum 6-8 godzin słońca dziennie. W cieniu rośliny wyciągają się, a ich system korzeniowy jest słabszy i mniej wydajny. Przed sadzeniem warto spulchnić ziemię na głębokość około 30-40 cm, usunąć chwasty i ewentualne kamienie. Dobrą praktyką jest również zastosowanie płytkiego podniesionego zagonu - gleba szybciej się nagrzewa, co sprzyja intensywniejszemu rozwojowi korzeni.
Instrukcja krok po kroku: jak sadzić pomidory głębiej?
Najpierw wykop dołek głębszy niż doniczka, w której rosła sadzonka - zazwyczaj 2-3 razy głębszy. Na dno możesz wsypać odrobinę kompostu, dokładnie wymieszanego z ziemią, aby uniknąć „spalenia” korzeni. Wstaw sadzonkę tak, aby powierzchnia bryły korzeniowej znalazła się nawet 10-15 cm poniżej poziomu gruntu, a zakopany fragment łodygi był całkowicie przykryty ziemią.
Następnie delikatnie zasyp dołek, lekko ugnieć ziemię wokół rośliny, tworząc niewielką misę, która zatrzyma wodę przy korzeniach. Obficie podlej - woda pomoże „domknąć” przestrzenie powietrzne między cząstkami gleby, otulając korzenie i zakopaną łodygę. Jeżeli od razu montujesz paliki lub sznurki, wbij je przed posadzeniem lub zaraz po, aby nie uszkodzić rozrastających się korzeni.
Instrukcja krok po kroku: jak sadzić pomidory na skos?
Przy sadzeniu na skos wykop ukośny rowek zamiast pionowego dołka. Jego długość dopasuj do wysokości sadzonki, tak aby można ją było położyć prawie poziomo, z wierzchołkiem wystającym nad ziemią. Dolne liście usuń, pozostawiając tylko górną część rośliny. Ułóż sadzonkę w rowku, delikatnie zginając łodygę przy wierzchołku tak, aby wystawała pionowo do góry.
Przysyp łodygę ziemią, lekko ją ugnieć i obficie podlej. Wierzchołek możesz od razu podwiązać do palika lub sznurka. W kolejnych tygodniach zakopana część łodygi wytworzy gęstą sieć korzeni, a roślina będzie zachowywała się tak, jakby była krótka i bardzo mocno zakorzeniona. Ta metoda szczególnie dobrze sprawdza się w chłodniejszych rejonach kraju - płytko rozłożony system korzeniowy szybciej nagrzewa się od słońca.
Czy wszystkie sadzonki pomidorów można sadzić głębiej?
Większość odmian pomidorów - zarówno wysokich (typu indeterminant), jak i karłowych (determinant) - dobrze reaguje na sadzenie głębiej. Wyjątkiem są bardzo młode, drobne sadzonki z cienką łodyżką, które mogłyby zostać uszkodzone przy zbyt mocnym zagłębieniu. W ich przypadku lepiej posadzić nieco głębiej niż poziom doniczki, ale bez przesady, i poczekać, aż roślina wzmocni pęd.
Ostrożność warto zachować także przy sadzonkach szczepionych. Miejsce szczepienia - zgrubienie na łodydze - nie powinno zostać zakopane, ponieważ mogłoby to osłabić efekt szczepienia. W takim przypadku sadzimy głębiej tylko poniżej miejsca szczepienia, pozostawiając je zawsze powyżej poziomu gleby.
Jak dbać o korzenie po posadzeniu - podlewanie i ściółkowanie
Po posadzeniu, niezależnie od metody, kluczowe jest równomierne podlewanie. W pierwszych tygodniach po posadzeniu korzenie intensywnie rosną, dlatego gleba powinna być stale lekko wilgotna, ale nie podmokła. Lej wodę bezpośrednio pod roślinę, unikając moczenia liści, co ogranicza ryzyko chorób grzybowych. Lepiej podlewać rzadziej, ale obficiej, niż codziennie małymi porcjami.
Doskonałym wsparciem dla systemu korzeniowego jest ściółkowanie. Warstwa słomy, skoszonej trawy (przeschniętej), kompostu lub kory zatrzymuje wilgoć w podłożu, ogranicza chwasty i chroni korzenie przed przegrzaniem w upały. Ściółka sprzyja też rozwojowi pożytecznych mikroorganizmów glebowych, które poprawiają strukturę ziemi i dostępność składników pokarmowych dla pomidorów.
Najczęstsze błędy przy sadzeniu sadzonek pomidorów
Jednym z najczęstszych błędów jest zbyt płytkie sadzenie sadzonek pomidorów - roślina chwieje się na wietrze, łatwo się przewraca, a jej system korzeniowy pozostaje słaby i płytki. Drugim grzechem jest sadzenie do zimnej, ciężkiej i nieprzygotowanej gleby - korzenie nie rozwijają się wtedy prawidłowo, a roślina długo „stoi w miejscu”. Problemem bywa także przelanie po posadzeniu, które prowadzi do gnicia młodych korzonków.
Często spotykam się również z nadmiarem nawozów tuż przy korzeniach - świeży obornik lub duże dawki sztucznych nawozów w dołku mogą „spalić” delikatną bryłę korzeniową. Lepszym rozwiązaniem jest nawożenie całej powierzchni zagonu przed sadzeniem lub dokarmianie pogłówne (na powierzchni gleby) po kilku tygodniach, gdy roślina już się przyjmie. Pamiętaj też, by nie łamać nadmiernie łodygi przy sadzeniu na skos - zbyt mocne zgięcie może uszkodzić tkanki przewodzące.
